[dropcap]H[/dropcap]

erkesin ulaşmak istediği finansal hedefleri vardır. Ama, nereden başlayacaklarını bilemeyebilirler. Konu para yönetimi olunca, ilk adımı atmak zor olabilir. Şunu bilmek gerekir ki; para yönetimi bir günde olan birşey olmadığı gibi, çeşitli evreleri olan bir yolculuktur. Bu yolculukta da gelişmeyi görmek için küçük insiyatifler almak gerekir. İşte bu insiyatiflerden bahsedeceğiz bu yazımızda.
<h3>1.Bütçe</h3>
Para yönetimi için ilk alınması gereken insiyatif, bir ev bütçesi çıkartmak. Bütçe çıkartmak için, ilk olarak kasaya her ay ne kadar gelir giriyor, bunu belirlemek lazım. Bu rakam belli olduktan sonra, önem sırasına göre bu paranın nasıl dağıtılacağı belirlenmeli. Genel yaşam masrafları, emeklilik birikimi, borç ödemeleri, eğlence gibi başlıklara gelirlerinizi dağıtabilirsiniz. Her ay ne kadar geliyor ve nereye ne kadar gidiyor bilmek, para yönetiminde en önemli nokta.
<h3>2.Ederinizin hesaplanması</h3>
Ederiniz, kısaca toplam mal varlığınızdan borç ve sorumluluklarınız çıktıktan sonra kalan miktardır. Çıkan rakam pozitifse, doğru noktadasınız ve bunu daha da yükseltmek isteyeceksiniz. Negatifse, ki bu çoğunlukla gençlerde ve yeni mezunlarda görünen bir durumdur, borçlar üzerinde yavaş yavaş çalışmaya başlamak lazım. Eviniz varsa, hesap tahtasında iki tarafa da yazmanız gerekebilir. Çünkü, mortgage ödemeleriniz sorumluluklar tarafında olurken, evin değeri yüksekse, bunu da mal varlığına eklemek gerekir.
<h3>3.Kredi raporları</h3>
Kredi tarihçeniz, kredibiletinizi özetler. Kredibiliteniz de alacağınız kredilerde ödeyeceğiniz faiz oranlarını belirler. Her sene www.annualcreditreport.com adresinden üç kredi raporunuzu da ücretsiz olarak görme imkanınız var. Kredi raporlarınızı devamlı kontrol etmeniz, muhtemel kimlik hırsızlığına karşı kendinizi korumanızı sağlar.
<h3>4.Kredi skoru</h3>
FIÇO skorunuz, genel adıyla kredi skorunuz, 300-850 arası bir rakamdır. Kredi skorunu etkileyen en önemli faktörler; ödeme alışkanlığınız, borç oranınız, kredi çeşitliliği ve toplam limitleriniz.
<h3>5.Aylık birikim</h3>
Bir birikim hesabı açarak, her ay belli bir miktar bu hesapta biriktirdiğinizde, ilerisi için para biriktirdiğinizin göstergesi olacaktır. Ama, bunu ay başında yapmanız gerekiyor. Ay sonunu bekleyip, ödemeleri yaptıktan sonra geri kalan paranın bir miktarını birikim hesabına koyarım diye düşünüyorsanız, evdeki hesap çarşıya uymayabilir.
<h3>6.Minimum ödemeler</h3>
İyi krediye sahip olmanın birinci basamağı, hiçbir zaman geç ödeme yapmamaktan geçiyor. Bu noktada, bütçenize bütün borçlarınızın minimum ödemelerini entegre edin. Daha sonra, elinizde para kalırsa, bu borçlara ekstra ödeme yapabilirsiniz.
<h3>7.Emeklilik birikimi</h3>
Emeklilik birikimi ve aylık birikim oranınız, genel olarak para yönetiminizde çok önemli bir kalemi oluşturur. Mümkün olduğunca aylık gelirinizin % 15’ini emeklilik birikiminize ayırın. Bu oranda bir miktarı biriktiremiyorsanız, en kısa zamanda % 15’e ulaşmanın yolların abakın.
<h3>8.IRA hesabı açın</h3>
IRA (İndividual Retirement Account). Bu hesap, kendi işini yapan küçük işletme sahipleri için en uygun emeklilik hesaplarından biridir. İş veren destekli 401 (k) gibi kısıtlı değil ve IRA hesabında biriktirdiğiniz paranızı farklı yatırım fonlarında kullanabilirsiniz.
<h3>9.Mirasçılarınızı belirleyin veya güncelleyin</h3>
Emeklilik hesapları ve sigorta poliçelerinde listelediğiniz kişiler sizin varislerinizdir. Burada belirlediğiniz şekilde bu varislerinize dağılım yapılır. Senede bir defa da olsa bu varislerinizi düzenleme adına vasiyetnamenizi gözden geçirin.
<h3>10.İşvereninizin sunduğu haklarınızı inceleyin</h3>
İşvereniniz maaşın haricinde başka imkanlar da sunuyor olabilir. Bu imkanları genel para yönetiminizi geliştirmek için kullanabilirsiniz. Bu yüzden her sene imkanlarınızı gözden geçirmenizde fayda var. Mesela FSA (Flexible Spending Arrangement) hesabınız çalıştığınız süre boyunca sağlık masraflarınızda yardımcı olabilir. HSA (Health Savıngs Account) hesabınız da hem bugün hem de emeklilikteki sağlık masraflarınızda yardımcı olacaktır.
<h3>11.W-4 formunuzu inceleyin</h3>
İse başlrken doldurgunuz W-4 formunda vermiş olduğunuz bilgiler ışığında, işvereniniz maaşınızdan belli bir miktarı vergi olarak keser. Bu formda hayatınızı etkileyen evlilik, doğum gibi değişiklik zamanlarında değişiklik yapabilirsiniz. Sene sonunda vergi beyannamenizi doldurduğunuzda vergi iadesi alıyorsanız, W-4 formunda yapacağınız bazı değişikliklerle maaşınızdaki kesintileri düşürüp, aylık gelirlerinizi arttırabilirsiniz.
<h3>12.Hayat sigortası</h3>
Genelde, sizin gelirinize bağlı olarak yaşayan kişiler varsa hayatınızda, hayat sigortasına ihtiyacınız var demektir. Ne kadar sigortaya ihtiyacınızın olduğunu öğrenmek isterseniz, bütün mal varlığınızı, borçlarınızı, emekliliğinizi ve çocuğunuz varsa eğitim masraflarını toplayarak öğrenebilirsiniz.
<h3>13.FDIC sigortası</h3>
Bankalar FDIC (Federal Deposit İnsurance Corporation) tarafından sigortalıdır. Credit Union dediğimiz finans kurumları da NCUA (National Credit Union Administration) tarafından sigortalıdır. FDIC, bankadaki 250.000 dolara kadar olan paranızı sigortalar. Bu adresten hangi hesap çeşidinin ne kadar sigortalandığını öğrenebilirsiniz: https://www.fdic.gov/deposit/covered/categories.html
<h3>14.Sosyal Sigorta Ekstreleriniz</h3>
Sosyal Sigorta Ofisi (Social Security Office) her sene ekstre yollar. Bu ekstrede emeklilik için hangi noktada olduğunuzu öğrenirsiniz. www.Ssa.gov adresinden hesap açarak, durumunuzu görebilirsiniz.
<h3>15.Sene sonuna kadar ulaşacağınız bir hedef belirleyin</h3>
Para yönetiminizin başarıya ulaşması için, odaklanacağınız noktaları belirlemeniz çok önemli. Bir sene içinde ulaşmak istediğiniz bir hedef olursa ve bu hedef için çalışırsanız, kendinizi maddi manevi o yönde hareket ederken bulursunuz. Birden fazla hedefiniz olursa, sizi bunaltabilir. Bu hedeflerden en önemli ve en acil olanını seçip, onun üzerinde çalışmak ve başarmak, sizi daha çok motive edecektir. Mesela, kredi kartı borcunuzu bitirmek veya birikim hesabına sene sonuna kadar belirlediğiniz miktarda para biriktirmek gibi hedefler üstünde çalışabilirsiniz.
<h3>16.Alışveriş Tenefüsu alın</h3>
Faturaları ödemekten geri kalamazsınız. Ama, ay sonunda hesabınızda kalan parayı nasıl harcayacağınız konusunda kontrol tamamen sizde. Bu nokta da, her zaman yaptığınız istek alış verişlerini veya harcamalarını bir iki ay durdurup, elinizde kalan miktarı birikimlerinize veya borçlarınıza aktarabilirsiniz. Bazı durumlarda, ilerleme kaydedebilmek için belki de tek yol olabilir. Öğlen yemeklerinizi evden götürerek, veya mutfak alışverişlerinizi bir defada yaparak bu tenefüse başlayabilirsiniz.